
رامسَر از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است.
این شهر که پیش از این سخت سر نام داشت، آخرین شهر غرب مازندران است. رامسر از سمت شرق به تنکابن ازغرب به چابکسر (اولین شهر شرق گیلان)، ازجنوب به کوههای البرز و از سمت شمال به دریای مازندران محدود است. آب وهوای رامسر در تابستان گرم و مرطوب و در زمستان سرد است. نزدیکی جنگل و دریا در این شهر زیبایی خاصی به این شهرداده است و این امر موجب جذب مسافر در فصل تابستان و ایام تعطیل میشود. رامسر دارای فرودگاه است. مناطق ییلاقی رامسر مانند جواهرده بسیار زیبا و خوشآبوهوا است. محصولات عمده رامسر برنج و مرکبات و چای است. بهترین مسیر برای مسافرت به رامسر بعد از مسیر هوایی از تهران، مسافرت زمینی از شهرهای کرج-چالوس-تنکابن می باشد.
شهرستان رامسر با زيبايي وصف ناپذير درمنتهياليه غربي استان مازندران در دامنه جنگلي و زيباي البرز و سواحل رويايي درياي خزر آرميده و با برخورداري از انوع جاذبههاي گردشگري و امكانات اقامتي، پذيرايي وتفريحي با لقب عروس شهرهاي ايران به عنوان قطب مهم گردشگري در كشور و حتي جهان مطرح است.
وجود قلههاي مخروطي شكل با پوشش انبوه گياهان متنوع، باغات مركبات،چاي، مزارع برنج، برخورداري از ساحل زيبا، مناطق ييلاقي خوش آب و هوا، منابع فراوان آبهاي گرم معدني، وجود فرودگاه و هتلهاي قديم و جديد اين شهر را يكي از شهرهاي منحصر به فرد تبديل كرده است. وجود آبهاي گرم معدني در نزديكي ساحل دريا و چند وان و استخر آب گرم معدني در شهرهاي كتالم و سادات شهر, بوستان جنگلي صفارود در ميان دره , روستاي جواهرده در ارتفاع 1800 متري سطح دريا , قله مخروطي شكل ماركو و جداشده از سلسله كوههاي البرز در شرق رامسر , جنگل دالخاني در مسير رامسر به تنكابن , كاخ موزه تماشاگه خزر نزديك هتل بزرگ رامسر و دهها اثر تاريخي و ديدني سبب شده است كه سالانه هزاران مسافر و گردشگر داخلي و خارجي از رامسر عروس شهرهاي ايران ديدن كنند .
رامسر در غرب مازندران با برخورداري از جاذبههاي منحصر به فرد طبيعي و تاريخي يكي از مناطق برتر كشور به لحاظ طبيعت گردي محسوب مي شوند كه سالانه پذيراي بيش از ۱۰ميليون مسافر و گردشگر است. وجود آبشارها، آب هاي سرد و گرم معدني، بوستانهاي جنگلي، غارها، چمشهها، درياچه، يادمان هاي تاريخي، صدها مراكز اقامتي و پذيرايي و تفريحي و به ويژه نزديكي كوه، دريا و جنگل اين منطقه را به عنوان قطب مهم گردشگري در كشور و حتي جهان مطرح كرده است. آب و هوايي اين منطقه جلگهاي معتدل، مرطوب و كوهستاني سرد و نيمه مرطوب است و اقتصادي اين اهالي برپايه كشاورزي، دامداري و صنعت گردشگري استوار ميباشد. وجود فرودگاه در شهر رامسر ، و بينظيرترين جنگلهاي كشور و جهان در شهرستان رامسر در غرب مازندران از ديگر ويژگيهاي اين منطقه محسوب ميشود.
اين هتل با معماري بسيار زيبا در مركز شهر در دامنه كوههاي مشجر و فضاي سبز با محوطهسازي چشم نواز واقع شده ودر سال ۱۳۱۷شمسي مورد بهره برداري قرار گرفته است. زيربناي اين هتل حدود پنج هزار متر مربع در سه طبقه به لحاظ نوع معماري ، زيبايي، موقعيت مكاني و تجهيزات يكي از مشهورترين هتلهاي خاورميانه به شمار ميرود.
مناطق وسيعي از مركز شهر رامسر ازآبهاي گرم معدني با انواع خواص طبي و درماني برخوردار بوده كه گردشگران زيادي از اين آبها بهرهمند ميشوند. وجود اين آب گرمها در نزديكي ساحل دريا ويژگي منحصر بهفردي را به رامسر بخشيده است.البته در فاصله پنج كيلومتري جنوب شرقي رامسر در شهرهاي كتالم و سادات محله نيز چند وان و استخر آب گرم معدني وجوددارد كه براي درمان بيماريهاي پوستي، رماتيسم و دردهاي عصبي و عضلاني سودمند است.
مسير دسترسي به اين بوستان از ابتداي جاده جواهرده در ميدان غربي شهر رامسر آغاز و پس از طي ۹كيلومتر و عبور از مسيري زيبا به اين پارك در كنار رود صفارود ميرسد. اين بوستان در ميان دره و در پايين جاده قرارگرفته كه پلههايي نيز براي ورود بهآن از جاده ساخته شدهاست و وجود جنگل، رودخانه، آب معدني، آب و هواي مطبوع به اين مكان جلوه خاصي بخشيده است.
جواهرده در ۲۷كيلومتري رامسر و در ارتفاع ۱۸۰۰متري از سطح دريا قرار گرفته و مسير دسترسي به جواهرده از منتهياليه غربي شهر رامسر بوده كه با عبور از ميان كوههاي مشجر و در امتداد رودخانه صفارود اين منطقه ييلاقي خودنمايي ميكند. روستاي جواهرده درفصل تابستان به لحاظ برخورداري از آب وهواي خنك مورد استقبال گردشگران داخلي و خارجي واقع شده و امكانات اقامتي در اين منطقه براي گردشگران فراهم است. روستاي جواهرده علاوه بر زيباييهاي فراوان طبيعي و دارا بودن چشمهسارها از قدمت تاريخي تيز برخوردار بوده كه وجود گورستانهاي گبري در آن گوياي قذمت تاريخي اين مكان است.
قله ماركوه مخروطي شكل، مشجر و جدا شده از سلسه جبال البرز بوده كه در فاصله شش كيلومتري شرق رامسر و سه كيلومتري ساحل دريا و محور ارتباطي تنكابن به رامسر واقع شده است. اين كوه صخرهاي با وسعت ۶۰۰هزار مترمربع با انواع درختچهها، درختان انجيلي، بلوط، شمشاد و ازگيل پوشيده شده و ارتفاع قله از سطح دريا حدود ۵۰۰متر بوده كه احداث ۳۴۰پله در ضله جنوبي كار صعود را آسان ميكند. وجود شهر كتالم، چشماندازهاي زيباي آن بهدريا، مزارع برنج و باغات چاي و مركبات در شمال قله، تسلط به تپهها و ارتفاعات سرسبز البرز و روستاهاي اطراف و رودخانه نسارود در شرق به اين مكان موقعيتي ويژه بخشيده است. در بلندترين نقطه ماركوه بقاياي يك قلعه برجاي مانده كه احتمالا محيط ديدهباني حاكمان قديم منطقه بوده است.
مسير دسترسي به دالخاني از خروجي شرق شهر رامسر آغاز و پس از طي هفت كيلومتر در مسير آسفالته رامسر به تنكابن به سهراهي جنت رودبار ميرسد. جنگل دالخاني پس از طي ۲۳كيلومتر درمسير ارتباطي و آسفالته جنت رودبار در كنار جاده قرار داشته كه براي احداث پارك جنگلي در نظر گرفته شده و اكنون نيز به عنوان يك تفرجگاه مهم شهر رامسر مورد استفاده گردشگران قرار ميگيرد.
اين موزه در محل كاخ سلطنتي رامسر و در مجاورت غرب هتل بزرگ قرار داشته كه علاوه بر اشيايي كه به نمايش گذاشته ساختمان كاخ نيز ديدني است. اين بنا در اوايل دوران پهلوي در ميان باغي بزرگ باشيوه معماري اروپايي ساخته شده است، سنگهاي مرمر سفيدرنگ در تزيينات خارج بنا و ستونها ومجسمه حيوانات بكار رفته به اين كاخ جلوهاي ويژه بخشيده است. هماكنون آثاري از هنرمندان مشهور ايران و جهان شامل مجسمههاي برنزي و سنگي، تابلوهاي نقاشي و فرش در اين كاخ در معرض ديد عموم مردم قرار دارد.
روستای جواهرده در فاصله ۲۵ کیلومتری رامسر و در ارتفاعات دو هزار متری البرز قرار دارد. این ده ۱۵ هزار نفر جمعیت دارد و مردم به دامداری، کشاورزی و باغداری مشغول اند. صنایع دستی این منطقه عبارتاند از نمدمالی، سفال، آهنگری و مسگری. رامسر تنها راه ارتباطی جواهر ده است و از طریق کوهستان نیز با قزوین مرتبط است.
در مورد نام این روستا عقاید مختلفی وجود دارد، برخی آن را «جورده» به معنی ده بالا و مرتفع ترین روستای کوهستان برشمرده اند، عدهیی دیگر ده را به دلیل به دست آمدن آثار قیمتی، طلا و جواهرات «جواهرده» مینامند. در عین حال به اعتقاد مردمان قدیم، در روزگاران گذشته زنی به نام جواهر حاکم این منطقه بوده و جواهرده از نام او برگرفته شده است.
امروز آب آشامیدنی منطقه نیز از چشمههای متعددی چون «سلیمان»، «برشی» و «کوه کین» تأمین میشود که در گذشته افراد خیرخواه، آب چشمهها را تا نزدیکی ده هدایت کرده اند. «جواهرده» ۱۲ محله قدیمی دارد که «جولاخیل» بزرگ ترین محله ده و بعد از آن «اوشیان سر»، «سید محله»، «برشی محله»، «آموسی خیل»، «صیقل محله»، «چاک دشت»، «سراب یا کربلا بنه»، «رمک محله»، «تنگدره»، «فتوک محله» و «کهنه تنگدره» «شل محله»از دیگر بخشهای این ده به شمار میروند. در داخل گورهای باستانی جواهرده حفاریهای غیر مجاز زیادی انجام میشود. معروفترین کوههای آن عبارتاند از سرخ تله (بخش شرقی قله سماموس) واژکٰ سه براره رژه(رجه). مرتفعترین این قلل، قله سرخ تله است. لپاسر با چشمههای معروف و درمانی آن و سماموس و مقبره شاه یحیی کیایی بر چکاد قله سماموس که دارای یخچالهای دایمی است از جاهای دیدنی و جذاب آن است. آثار تاریخی چون مسجد آدینه که گویا معبد و آتشکدهای زرشتی بوده و نیز گورهای گبری که در چند جای منطقه پراکنده است از آثار تاریخی آن به شمار میآید. هر چند مسجد آدینه در سالهای اخیر به آذرخشی که به درخت زبان گنجشک کنار آن برخورد که طعمه حریق شد ولی مسجد کنونی گویا تمدن گذشته نیز است. در گذشته مراسم گل کاری دختران دوشیزه و چشنهای همراه آن دیدنی بود و از همه مناطق گیلان برای شرکت در این جشن گرد میآمده اند. اولین تاریخ بنای مسجد آدینه به حدود هفتصد سال وبتوسط شخصی به نام «شل شریف»برمی گردد که نامبرده از بزرگان جواهرده بوده است وخاندان شل آقاخانی (پورمنصوری)از بازماندگان وی می باشند [1]. جواهرده دارای تقویم گالشی است که از لحاظ فرهنگی بسیار حایز اهمیت است و در این تقویم ماههای سال به ترتیب عبارتاند از: «اول ماه»، «مردال ماه»، «ده ماه»، «ورفه ماه»، «اسفندار ماه»، «نوروز ماه»، «کرچه ماه»، «ارکه ماه»، «تیرماه»، «سیه ماه»، «شرر ماه» و «امیرماه».
روستای جورده با نام جدید جواهرده در فاصله ۲۵ کیلومتری رامسر و در ارتفاعات دو هزار متری البرز قرار دارد. این ده ۱۵ هزار نفر جمعیت دارد و مردم به دامداری، کشاورزی و باغداری مشغول اند. صنایع دستی این منطقه عبارتند از نمدمالی، سفال، آهنگری و مسگری. رامسر تنها راه ارتباطی جواهر ده است و از طریق کوهستان نیز با قزوین مرتبط است.
در مورد نام این روستا عقاید مختلفی وجود دارد، در گذشته آن را «جورده» به معنی ده بالا در مقابل جیرده یعنی پایین ده چنان که در سفرنامههای مختلف حتی سفرنامه ناصرالدین شاه قاجار و رابینو آمده است و این گونه نامگذاری در اشکورات و گیلان و مازنداران متداول است و این روستا را میتوان مرتفع ترین روستای کوهستان در پایین چکاد سماموس برشمرد، عدهیی دیگر ده را به دلیل به دست آمدن آثار قیمتی، طلا و جواهرات «جواهرده» مینامند. در عین حال به اعتقاد مردمان قدیم، در روزگاران گذشته زنی به نام جواهر حاکم این منطقه بوده و جواهرده از نام او برگرفته شده است.