چالوس

تاريخچه شهر چالوس

چالوس از شهرهاي قديمي استان مازندران است كه در جلگه مياني سواحل درياي خزر واقع شده است. نام اين شهر در گذشته هاي دور سالوس يا شالوس بود كه در پيرامون آن دو شهر كوچك ديگر به نام كبيره و كچه نيز وجود داشته است. بعضي از علماي جغرافيانويس، چالوس را از آبادي هاي طبرستان دانسته اند. محمد بن اويس از امراي دوره تسلط خلفاي عرب به دستور خليفه معتصم به حكمراني چالوس منصوب شد. محمد بن اويس خود در رويان (قسمتي از طبرستان) استقرار يافت و پسرش احمد را به حكومت چالوس گمارد. شهر چالوس در زمان حمله امير تيمور تخريب شد و سپس تا قرن هاي متمادي به صورت روستايي كوچك درآمد. در دهه اول قرن حاضر (1310) با پشتيباني دولت وقت آرام آرام به صورت شهري سازمان يافته در آمد و امروزه به شهري زيبا با امكانات فراوان جهانگردي تبديل شده است.

مراکز تاريخي و باستاني

كاخ اجابت

كاخ اجابت در دوره سلطنت پهلوي، در روستاي اجابت از بخش كلاردشت ساخته شده است. اين كاخ در محلي مشرف به منطقه كلاردشت بنا شده، تزئينات و گچبري هايي زيبا به شيوه معماري اروپا دارد. محوطه اين كاخ بسيار زيباست و در داخل آن لوسترهايي نفيس و گران قيمت قرار دارد. حياط كاخ پوشيده از درختان سرو سرسبز است كه در حال حاضر به عنوان استراحت گاه مورد استفاده قرار مي گيرد.

كاخ چاي خوران

كاخ چاي خوران چالوس اوايل سلطنت سلسله پهلوي ساخته شد و نماي داخلي و خارجي آن تزئينات گچبري و كاشي كاري بسيار زيبا دارد. اين كاخ بر خلاف ساير كاخهاي اين دوره‌، بسيار ساده و بي پيرايه است. مصالح عمده آن را سنگ و آجر تشكيل مي دهد و پوشش بام آن به صورت شيرواني است. ساختمان كاخ بامي دارد كه به شيوه خاصي نرده چيني شده است. نفوذ معماري اروپايي در ساختمان كاخ نيز به وضوح مشهود است. در حال حاضر كليه امكانات در اختيار نيروهاي انتظامي است.

جاذبه هاي طبيعي

آبشار اكاپل

اين آبشار در جنگل كوهستاني سردي چال كلاردشت واقع شده چشم انداز و مناظري بديع دارد. همجواري اين آبشار با ييلاقات كلاردشت و زيبايي طبيعي آن كه درياچه ولشت را نيز در خود جاي داده، قابليت تفرجگاهي آن را به طور فوق العادهاي افزايش مي دهد.

آبشار هريجان

اين آبشار بالاي روستايي به همين نام در نزديكي گردنه هزارچم در جاده تهران ـ چالوس قرار گرفته، بيش از 9 متر ارتفاع دارد ويكي از زيباترين آبشارهاي كوه البرز است. اين آبشار با آب فراوان، فضاي مرتفع و بيشه اي وچشم انداز كوهستاني، دره اي و جنگلي از فراز كوهي سنگي با پخشابي ويژه سرازير و در پايين دست به آبشارهاي متعددي تبديل مي شود .

پارك جنگلي چالوس

پارك جنگلي چالوس (في ين) در هفت كيلومتري جاده چالوس ـ تهران واقع شده است. رودخانه چالوس كه از كنار آن مي گذرد ويژگي خاص و جالبي به آن مي بخشد. در اين پارك، اردوگاهي احداث شده است كه كلبه و كومه هايي براي اقامت مسافران دارد. اين پارك امكانات خاص تفرجگاهي نظير ميز، نيمكت وجايگاه بازي بچه ها نيز دارد.

پارك جنگلي نمك آبرود

اين پارك بيش از 200 هكتار مساحت دارد و مانند ساير پارك هاي جنگلي، درختان خودرو و انبوهي را درخود جاي داده است. گونه هاي مختلف گياهان شمشاد آن بيش از 700 سال برآورد گرديده است. پارك نمك آبرود با طبيعت بكر و وحشي، ضمن حفظ سيستم هاي اكولوژيكي به عنوان يكي از پارك هاي جنگلي زيباي جهان محسوب مي شود .

درياچه ولشت

اين درياچه در جنوب غربي چالوس و شمال شرقي منطقه كلاردشت در ميان دره اي عميق قرار گرفته است . وسعت آن حدود 15 هكتار و عمق متوسط آن 20 متر مي باشد. حجم آب درياچه حدود سه ميليون متر مكعب برآورد شده و شيرين است و به همين دليل نيز مأمن پرندگان مهاجر، ماهي و ساير آبزيان است . دسترسي به درياچه از طريق مرزن آباد و سمت غربي جاده چالوس امكان پذير است .

درياچه سد دريوك

اين درياچه كه در حدود يك هكتار وسعت دارد، روبروي دره ولي آباد هزارچم و در دامنه كوه دال كمر قرار گرفته است. عمق آن حدود 5 متر است و آبي شيرين دارد. اطراف آن را مراتع و مرغزار احاطه كرده است. به همين جهت اين درياچه مأْمن و زيستگاه پرندگان بومي و وحوش است.

مرداب كندوچال

اين مرداب در ميان جنگل انبوه ’’في ين‘‘ چالوس قرار گرفته است. اين تالاب يك هكتار وسعت و حدود 4 تا 5 متر عمق دارد. آب آن از چشمه هاي اطراف تأمين مي شود و شيرين است. غير از درختان جنگلي كه دورتادور آن را فرا گرفته اند، پيرامون و سطح مرداب نيز پر از ني و گياهان مردابي است. اين تالاب در ارتفاع 730 متري دريا قرار گرفته است و مأمن پرندگان و آبشخور وحوش است .

"محمدباقر درويش اميري" دوشنبه به خبرنگار ايرنا در شوش گفت: براي راه اندازي اين ايستگاههاي تلويزيوني ‪ ۱۲‬ميليارد ريال هزينه مي‌شود.

وي همچنين از راه‌اندازي شبكه قرآني در ‪ ۱۱‬شهر اين استان در امسال خبر دادوگفت:تاكنون در چهار شهر اهواز ، ايذه ، آبادان و دزفول شبكه‌راديويي قرآن راه اندازي شده است.

معاون فني صدا وسيماي مركز خوزستان همچنين اظهار داشت: ايستگاه تقويت كننده شش برنامه راديويي اف ام، شبكه خبر، شبكه قرآن و شبكه استاني نيز امسال در شهرستان شوش راه اندازي مي‌شود.

 پيشينه تاريخي مازندران

وجه تسميه:

 عده اي از مورخان و نويسندگان ، ريشه واژه مازندران را از كلمه ‹‹ ماز›› به معني‹‹ دژ›› مي دانند. در تاريخ آمده كه مردم به فرمان ‹‹ مازيار بن قارن ›› سردار معروف طبرستان ، براي جلوگيري از نفوذ اعراب در نقاط حساس اين منطقه به احداث دژ پرداختند و مازندران را به صورت (ماز + اندرآن) به معني ‹‹ دژ درآن›› مي شناختند. به گزارش ‹‹ ابن اسفنديار ›› مازندران در اصل ‹‹ موزاندرون›› يعني ولايت ‹‹ درون كوه موز ›› بوده است.
حجازي  كناري مي نويسد : بعيد نيست كه مازندران ، محل سكونت  آريايي هاي  مهاجر، نام خود  را  از خداي خود  ‹‹ ايندر›› گرفته باشد. در اين صورت  مازندران از دو  جزء ‹‹ ماز›› و ‹‹ ايندر›› تشكيل مي شود. ‹‹ ماز›› به  صورتهاي مز ، لها ، مهي ، مزي  به معني بزرگ ، و ايندر (  Indar )، نيز نام خداي  آنان بود . مجموع اين دو جز ‹‹خداي بزرگ ›› و در تلفظ مازاندران يا مازندران ‹‹سرزمين خدايان ›› يا ‹‹ سرزمين خدا›› را افاده مي كند.
 

مازندران در گذر زمان:

   مطالعات باستان شناسي در غارهاي كمربند و هوتو در بهشهر ، زيست انساني در مازندران را  به  حدود 9500 پيش از  ميلاد مي رساند . مازندران كنوني  بخشي از سرزمين  گسترده تري است  كه در متون  تاريخ از آن با نام   ‹‹فراشوراگر›› و ‹‹پتيسخوارگر›› ياد كرده اند. محققان ، مازندران و گيلان را به سبب همجواري و نيز به سبب اوضاع طبيعي و جغرافيايي مشابه ، عموماً با هم نام مي برند و همه مناطقي كه در جنوب درياي مازندران و ميان آذربايجان و خراسان قرار دارند را يك ناحيه مي دانند. از اين حدود در زمان هخامنشيان در كتيبه بيستون نام ‹‹ پتشواريش ››ضبط شده است. طبري ها و مردم تيره هاي ساكن اين ناحيه همواره به عنوان بهترين تير اندازان ، كمان داران ، فلاخن اندازان ، شمشيرزنان و زوبين اندازان در جنگ هاي شاهان هخامنشي با دولت هاي ديگر معرفي مي شوند. استرابن جغرافيا نويس يوناني اين محدوده را به صورت ‹‹ پرخواترس ›› نام مي برد. طبري ها (وساير تيره ها ) در جنگ داريوش سوم با اسكندر مقدوني در‹‹ گوگمل ›› حضور چشمگيري داشتند و مسئول نگاهباني شاهنشاه و خاندان او بودند. همينطور اسكندر فاتح ايران نتوانست از طريق جنگ طبرستان را تسخير كند.
طبرستان به علت وضعيت خاص اقليمي از ايام باستان جايگاه و پايگاه اقوام خانواده هاي حاكم مختلف بود. نخستين كسي كه در نوشته هاي مورخان به عنوان حاكم شهرستان طبرستان از او ياد شده اتو فردات يا فرهاد پارتر است. طبرستان به علت نزديكي با سرزمين و دولت پارت تا انقراض اشكانيان عملاً زير استيلاي دولت اشكاني قرار داشت.
واژه مازندران كه از نظر جغرافيايي بخش بزرگي از طبرستان بوده است ، در حوالي سده هفتم هـ . ق .جانشين نام طبرستان شد. سلسله هاي مشهوري كه سرزمين مازندران را در اختيار داشتند، آل قارن 50 سال قبل از هجرت تا 224 هـ .ق ، شامل سلسله گاوباره ، پادوسپانان ، باونداسپهبدان ، آل وشمگير يا آل زيار ، اسپهبدان باوند مهمترين آنها بوده اند. طاهريان ، صفاريان ، سامانيان ،غزنويان ، تيموريان ، صفويان و سلسله قاجار نيز اين منطقه را به عنوان ايالتي از ايران  در اختيار داشتند . تاريخ نويسان ، يكي از افتخارات مهم مازندران را پذيرش مذهب شيعه بدون قدرت شمشير مي دانند. سادات حسني و حسيني از راه تبليغ دين و مذاهب تشيع توانستند در بين طبقات مردم اين سامان نفوذ و حاكميت داشته باشند كه مهمترين آنها حسن بن زيد(داعي كبير) ، ناصر كبير (ناصر الحق) و مير قوام الدين مرعشي (ميربزرگ) در آمل و سادات مرتضايي افراد شاخص آنها مي باشند. در قرن دوم هجري نيز نمايندگان خلفای اسلامی در اين منطقه حكمروايي مي كردند .

 نژاد ، زبان و مذهب :

  نژاد نامي ترين اقوام بومي ، گروه ‹‹ آمردها›› بودند. اين اقوام از مشرق به مرز گرگان و خراسان ، از مغرب به لنكران و قفقاز فعلي و از شمال به درياي مازندران و از جنوب به ري ‹‹ رگا›› ي باستاني مي زيستند. آمردها به سه دسته متمايز تقسيم مي شوند ، كادوسي ، آماردها و تپوري ها؛ كادوسي ها ‹‹ گلاي ، كادوز و كاتوزي ›› به دو دسته بزرگ و كوچك تقسيم مي شدند ، گلايي هاي بزرگ از لاهيجان تا لنكران و كوههاي تالش و گلايي هاي كوچك در گيلان كه نام گيلان برگرفته از نام آنان است ، زندگي مي كردند. ‹‹ آماردها ›› از لاهيجان تا مرز گرگان زندگي مي كردند كه سرزمين ‹‹ رويان ›› در گذشته يكي از محلهاي استقرار اين اقوام و آمل باستاني نيز مركز (محل) فرمانروايي آنان بود. ‹‹تپوريها›› يا تيپرها كه طايفه اي جنگجو بودند، در رشته كوههاي شمالي سمنان سكني داشته و نام قديم مازندران (طبرستان) منسوب به اين قوم است. در دوره اسلامي عده زيادي از سادات حسني و حسيني و مرعشي در مازندران ساكن شدند. طوايف و قبيله هاي ديگري نيز در دوران مختلف بوسيله پادشاهان به مازندران كوچانده شده اند، از جمله آنها خواجه وندها ، عبدالملكي ها ، لك ها، گرائيلي ها ، اصانلوها 000 را مي توان نام برد.

زبان مردم:

 زبان مازندراني يا طبري يا تپوري از زبانهاي كهن ايراني است كه از شمال به درياي مازندران و از شرق تا گرگان و از جنوب تا منطقه شهمير زاد، سنگسر ، فيروزكوه ، دماوند، لواسانات و مناطق شمالي كوه امامزاده داود و طالقان تهران و از غرب به تنكابن و رامسر گسترش دارد. در حال حاضر جمعيتي حدود 3 ميليون نفر به زبان مازندراني صحبت مي كنند، و اشعار و سروده هاي اجتماعي ، عرفاني و مذهبي به اين زبان تدوين و سرائيده مي شود.

مذهب در مازندران:

 ولايات شمالي ايران بطور احتمال در دوره اشكاني يا ساماني ، زردشتي شدند، حدود قرن دوم هـ . ق. مردم مازندران به دين مبين اسلام مشرف شدند. مازندراني ها در طول هزار سال اخير، مذهب زيديه چهار امامي ، اسماعيليه شش امامي در غرب مازندران و نهايتاً در دوره صفويه ، مذهب شيعه دوازده امامي را پذيرفتند.

مشاهير مازندران:

محمدبن جريربن رستم السروي (ساروي) از شاگردان علي بن موسي الرضا ، محمدبن جريربن يزيد طبري الاملي ، شيخ ابوالعباس قصاب آملي عارف ، قاضي هجيم آملي عالم و شاعر ، اسپهبد مرزبان بن رستم بن شهريار بن شروين پريم صاحب كتاب مرزبان نامه به گويش طبري ، استاد علي پيروزه شاعر بارگاه عضدالدوله ديلمي ، ديواره وز  ( مسته مرد ) شاعر طبري ، بهاءالدين  محمد بن حسن بن اسفنديار  كاتب صاحب كتاب  تاريخ طبرستان، سيد ظهيرالدين بن سيد نصرالدين مرعشي مولف كتاب تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ، محمدبن علي بن شهرآشوب ساروي از علماي شيعه ، ابوالحسن علي بن سهل بن زبان طبري طبيب معتصم و متوكل خلفاي عباسي كه محمدبن زكرياي رازي نزد او طب آموخت. محمدبن حسن آملي مشهور به اوليا الله صاحب كتاب تاريخ رويان ، اميرپازواري با مجموعه اشعار طبري و كتاب كنزالاسرار ، طالب آملي ملك الشعراي دربار جهانگيرامپراتور هندوستان ، ميرزا محمد تقي نوايي شاعر ، ميرزا علي قلي  چلاوي آملي متخلص به اقبال شاعر ، حكيم ملاعلي نوري مازندراني فيلسوف وشاعر ، سيد نعمت الله لاريجاني متخلص به فكرت شاعر ، ميرزا مهدي ساروي متخلص به داوري شاعر ، ميرزا جعفر ارطه اي متخلص به غيبي ، مولانا اسمعيل مازندراني خواجوي صاحب شرح دعا الصباح ، شيخ محمدسعيد العلماء فقيه عالم ، حاج ميرزا حسين بن محمد تقي نوري مولف كتاب البدر المشعشع ، سلامت المرصاد ، طوفان مازندراني (شاعر،عارف و فقيه ) از فرزندان وي شيخ عبدالله حايري و از نوادگان وي دكتر زين العابدين رهنما ، سيد محمد علي معروف به داعي السلام اهل لاريجان اديب و شاعر كه ونديداد را از اوستا به فارسي ترجمه كرد ، ابراهيم خواجه نوري اهل نور صاحب كتابهاي تجديد عظمت ايران ، دكتر پرويز ناتل خان لري اهل نور اديب و شاعر ومترجم ، شيخ زين العابدين ولويي چهاردانگه اي ساروي از علما و فقها ، ابراهيم سعيدالعلماء لاريجاني اهل آمل عالم و فقيه ، عباس شايان صاحب كتابهاي تاريخ و جغرافياي مازندران و رجال مازندران ، محمدتقي صاحب اهل قائمشهر اديب و شاعر ، جواد فاضل اهل آمل عالم و فاضل داراي بيش از هفتاد جلد ترجمه و تاليف از جمله خطبه هاي پيغمبر ( ص) ، زين العابدين فروزش اديب، مرحوم شيخ فضل الله نوري مجتهد و مشروطه مشروعه خواه ، شيخ عبدالله مازندراني مجتهد مشروطه خواه ، دكترمنوچهر ستوده محقق نويسنده و مترجم ، دكترمحمدصادق كيا اديب و دانشمند ، ابوالفضل لساني نويسنده ، حشمت شاعر ، محمديوسف متخلص به حكيم پسر محمدحسين نوري شاعر ، خرم كجوري شاعر ، مهدي داوري ساروي شاعر ، محمدرضا رضايي شاعر ، سيدمحمد طاهري شهاب دانشمند و شاعر ، اسماعيل مهجوري صاحب كتاب تاريخ مازندران، فتح الله صفاري نويسنده كتاب شكوفه هايي از ادب مازندران ، فخرالدين سورتي چي شاعر و محقق ، غلامرضا كبيري شاعر، علي بابا عسكري نويسنده كتاب اشرف البلاد;نيما يوشيج ، و ساير ...

مازندران

موقعيت جغرافيايي استان مازندران

استان مازندران با حدود 24 هزار كيلومتر مربع مساحت بين 47 دقيقه تا 38 درجه و 5 دقيقه ْ عرض شمالي و 50 درجه و 34 دقيقه تا 56 درجه و 14 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است. درياي مازندران در شمال استان تهران و سمنان ، در جنوب واستانهاي گيلان و گلستان به ترتيب در غرب و شرق آن قرارگرفته است . براساس آخرين تقسيمــــات كشوري سال 1375 وبا توجه به تفكيك استان گلستان از استان مازندران ، اين استان درحال حاضر 14 شهرستان ، 38 شهــر،  34 بخش و 100 دهستان دارد.

جغرافياي تاريخي استان

درباره‎ تاريخ باستاني استان مازندران اطلاع زيادي دردست نيست و اساسا‏‏ وضع اقليمي آن اجازه نمي‌دهد ابنيه وآثار معماري پايدار بمانند.                                       

درجلگه هاي ساحلي مازندران آثار معتبري از ادوار قبل از اسلام به دست نيامده و حتي از شهرهاي معتبر صدر اسلام ( دوره‎‎ پادشاهان طبرستان و ديلم ) هم به جز آمل و ساري يادگاري بجانمانده است. بعداز غلبه آريايي هاي مهاجم ومهاجرت بوميان، ساكنان جديد پس از مدتها ظاهرا زيرفرمان هخامنشيان قرار گرفتند. دركتيبه بيستون سرزمين مازندران به نام ’’پشتخوارگي‌‘‘ ودر اوستا ’’پزشخوارگر‘‘ آمده است و به نظر ميرسدكه مازندران جزو قلمرو اشكانيان بوده است. هم زمان بافتوحات مسلمانان از سلسله هاي پادوسبانان، آل باوند و افراسيابيان نام برده شده است كه در طبرستان يا قسمتي از آن حكومت ميكرده انـد و استقلال نسبي داشته اند. مورخان درباره‎ اولين حمله‎ مسلمين به طبرستان وحدت نظر ندارند. بنابه قول عده اي ازنويسندگـان در سال 30 هجري قمري ـ زمان خلافت عثمان ـ اولين بار سعد بن عاص حاكم كوفه در صدد فتح طبرستان برآمد و سرانجام سواحل طبرستان، رويان و دماوند رابه تصرف خود درآورد. درزمان مروان بن محمد(132ـ 126 هـ .ق) آخرين خليفه بنـي –اميه، اهالي طبرستان عليه حكام عرب سر به شورش برداشتند. دردوره‎‎ خلافت ابوالعباس سفاح (136 ـ132 هـ .ق) ـ اولين خليفه عباسي ـ يكي از عاملان وي رهسپار طبرستان شد و با اهالي آن منطفه از طريق صلح و مدارا كنارآمد، ليكن دردوره ـ خلافت ابوجعفر منصور (158 – 136 هـ . ق) ـ دومين خليفه عباسي مردم طبرستان براي چندمين بار سر بـه شــــــورش برداشتند. سرانجام طبرستان كاملاُ تحت اطاعت اعراب درآمده ولي بعد ازآن نيز در سرزمين طبرستان مانند سابق، مسكوكاتي باخط پهلوي ضرب شد. سرانجام درسال 167 هجري قمري ’’ونداد هرمز لا‘‘ سلسله مستقلي در طبرستان تأسيس كرد.

درقرن چهارم و پنجم هجري، طبرستان ميدان كشمكش سلسله‎ آل زيار و آل بويه از يك طرف و سامانيان و غزنويان ازطرف ديگر شده بود، اغلب اوقات طبرستان تحت اداره آل زياربود. درسال 426 هجري قمري، سلطان مسعــود غزنـــوي ازطريق گرگان وارد طبرستان شد و صدمات و خسارات جاني و مالي زيادي به اهالي آن سامان وارد آورد. هنوز اين خرابه ـ ها ترميم نشده بود كه طغرل اول مؤسس سلسله‎ سلجوقي به گرگان وطبرستان حمله ورشد ودرسال 606 هجري قمــــري  طبرستان ازجمله ’’كبود جامه ‘‘ به دست سلطان محمد خوارزمشاه افتاد و اسپهيد كيودجامه به نام ’’ركن الدين كبودجامه ‘‘ و فرزندانش به دست سلطان محمد خوارزمشاه اسير شدند. زماني كه سلطان محمد خوارزمشاه از نبرد با سپاهيان مغول فــرار مي كرد، ركن الدين ، مغولان را به جايگاه سلطان محمد هدايت كرد و به اثر اين خوش خدمتي، از طرف مغولان به حكومت كبود جامه رسيد و سرانجام توسط تيموريان بساط حكمراني آنها نيز برچيده شد. بعد از درگذشت اميرتيمور ، ســــادات ـ مرعشي با كسب اجازه از شاهرخ ميرزا (850 – 807 هـ . ق ) به مازندران برگشتند و به عنوان باج گزار اين نواحي سلطنت كردند. سرانجام در زمان سلطنت شاه عباس اول به طور كلي قدرت سادات مرعشي از بين رفت. پس ازبرچيده شدن بساط حكومت ملوك الطوايفي طبرستان كه تا سال 1006 هجري قمري ادامه داشت، اين منطقه تحت نظارت شاه عباس اول و سلاطين بعدي سلسله صفوي تأمين قرار گرفت. شاهان صفوي درطول هرسال به كرات به عنوان شكارويا پس ازاحـداث فرح‌آباد جهت استراحت به اين منطقه سفرمي كردند. نارشاه افشار براي مقابله بادشمنان به ويژه دشمنان شمالي وروس هـا، درمازندران يك كارخانه كشتي سازي دايركرد و به رونق هرچه بيشتر منطقه افزود. ازدوره فتحعلي شاه قاجار، به منطقه سـرـ سبز و زيباو دل انگيزمازندران ، به عنوان يك منطقه استراحتي ـ تفريحي توجه گرديده و ناصرالدين شاه طي دوسفر دستور تعمير راه ها و كاروان سراها را صادر كرد. دردوران ملطنت پهلوي منطقهْ مازندران مانند سايرمناطق كشور از راههاي ارتباطي برخوردار شد و به علت شرايط محيطي و آب وهواي معتدل ، چشم اندازهاي زببا  نزديكي اش به تهران ، محل استراحت و تفريح قسمت اعظم مردم كشور شد.

صنايع دستی

از صنايع دستی موجود در استان مازندران می توان به قالی بافی، گليم بافی، جاجيمچه بافی، بافت گليچه، چوقا، شمد و ملحفه، سوزن دوزی، رنگرزی و چاپ سنتی سفالگری و سراميک سازی، فرآورده های پوست و چرم، هنرهای مرتبط با فلز، هنرهای مرتبط با چوب، حصير بافی، طراحی سنتی و نگارگری، صحافی و جلد سازی سنتی، صنايع دستی دريايی عروسک سازی اشاره کرد.

قالی بافی و گليم بافی از رشته های اصلی و اساسی مازندران نيست ولی در استان بافته می شود. در شرايطی که فرش در بعضی مناطق حرف اول برای ابراز وجود دارد تنها شهرت خود را در مازندران به ساير رشته ها واگذار کرده است و نقشه هايی که درمازندران بافته می شود مربوط به ساير مناطق است.

 دستبافی (نساجی سنتی)

امروزه دستبافی به صورت تهيه و توليد انواع پارچه ها و برخی زيراندازها جاجيم، جاجيمچه، روتختی، روميزی، روسری، لباسهای محلی، ملحفه و شمد و ...  . در بسياری از مناطق روستايی و برخی نقاط شهری استان مازندران مرسوم است. راميان در استان مازندران نيز يکی از مراکز مهم پارچه های ابريشمی محسوب می شود. بعضی از دستبافان از دستگاههای ساده بافندگی نظير دستگاههای "دووردی" و "چهاروردی" استفاده می نمايند و برخی از آنها دستگاههای ژاکارد دستی، تک فاز و سه فاز را نيز به تدريج جايگزين دستگاههای قديمی نموده اند.

 قالی کلاردشت:

قالی کلاردشت، فرشی است که در منطقه مازندران و حتی در ايران، بسيار ناشناخته است و حتی بين تجار و بافندگان نيز نا آشنا است. اين قالی در بازار داخل بطور کل خريدار بسيار اندکی دارد و تنها گروهی از صادر کنندگان قالی اقدام به صادرات آن به کشورهای اروپايی می نمايند.

معروفترين قالی کلاردشت در روستای مکارود استان بافته می شود. قالی کلاردشت جزء قاليهای درشت با فت می باشد که به قالی خرسک نيز معروف است. نقوش قالی کلاردشت عمدتاً ذهنی و بدون نقشه هستند. در نقشهای قالی کلاردشت گويی طبيعت زيبا و در عين حال سخت کوهستانی متجلی می شود.

نقش "مل چفته" در حاشيه گليم هرسين  دقيقاً در حاشيه نقش متن يک قالی قديمی کلاردشت مشاهده می شود. از ديگر نقوش قالی در کلاردشت می توان به نقش جنگلی، صندوقی، رودبارکی، مجمه ای، گل سينی، عينکی، چخماقی، رسولی، شمله، خرکی، شکری، سيخ کبابی و مزلقان اشاره کرد.

گلهايی که در متن فرش کلاردشت استفاده می کنند، عبارتند از:

رسين گل (که به آن" طناب رسن" می گويند)، شاخ نر، چنگ گربه، گل کلوچه،  حلوا قجل( که يک نوع حلوا با کره محلی و عسل درست می شود)، نقشه گوزن، گنجشک، مسير کاه گل، شانه هيری، گل ترکمن، گل لاری، گل شاه عباسی، پيل مل يا پول گردن، ماهی گل، گل چخماق، لوله پنجه، پيچ پيچی، پمپال، گل سينی، ميش دندان، گل پياله، پتو گل، کريم خانی، چهارواز، چنار، گل شيدی، پل بز(بز بدون شاخ) و بز چلچله ای(بز شاخ دار)

 سفالگری و سراميک سازی:

خاک رس که ماده اوليه کوزه گری است تقريباً در هر کشوری و در هر منطقه ای يافت  می شود. و وقتی که بشر اوليه زندگی شکاری خود را تبديل به دامداری و کشاورزی کرد کوزه های سفالينه نيز به وجود آمد. سفالگری در مازندران نيز از رشته های بسيار رايج است. خاک رس در منطقه بسيار يافت می شود و به دليل در دسترس بودن خاک رس، اين از رشته های رايج استان می باشد. مهمترين مراکز سفالگری استان مازندران عبارتند از کلاگر محله جويبار در 19 کيلومتری قائم شهر، چالوس، تنکابن و برخی از روستاهای بابل و آمل.

 کنده کاری روی چوب:

در استان مازندران به دليل شرايط جوی و محيطی و وجود جنگل های فراوان توليد صنايع و هنرهای چوبی بسيار رايج است. از جمله اشيای کنده کاری شده، پيمانه و ظرف شير، قاشق شربت خوری، صندوق تخته شطرنج يا تخته نرد و قندان و مجسمه های حيوانات است.

چوبهايی که برای اين رشته هنری استفاده می شود چوبهايی هستند که دارای سطح صاف و مناسبی می باشند مثل چوب گردو، فوفل، راش انار سرخ، انار زرد و افرا.  اما برای کارهای ظريفتر از چوب گلابی استفاده می شود.

ايجاد نقشهای برجسته از جمله فنون معمول است، و آن را منبت می نامند.يکی ديگر از روشهايی که زياد به کار برده می شود و با برجسته کاری ترکيب می شود، مشبک است. يکی از فعاليتهای منبت کاران در گذشته ساختن قالبهای مشبک در و پنجره بود، که گاهی اوقات فضای بين گره ها با شيشه رنگی پر می شد، اين گره ها را قامه می ناميدند.

 حصير بافی:

حصيربافی نيز از جمله هنرهايی است که جنبه خود مصرفی دارد ولی در حال حاضر جنبه هنری کمتری دارد و بيشتر برای روزمره استفاده می شود

 طراحی سنتی و نگارگری:

طراحی سنتی و نگارگری بسيار محدود است و تقريباً می توان گفت حرفی برای گفتن در اين خطه سبز ندارد.

 صحافی و جلد سازی:

صحافی و جلد سازی سنتی نيز بسيار محدود است .

ساير رشته های صنايع دستی مثل صنايع دريايی، عروسک سازی و .... است. ولی مورد ديگری که از رشته های مهم مازندران به حساب می آيد نمدمالی است.

 نمدمالی:

نمد مالی يکی از رشته های مهم استان است. تهيه نمد براساس دو خاصيت پشم است، يکی خاصيت جعديابی و ديگری پوسته ای شدن. زمانی که پشم در حرارت مرطوب مجعد شده و الياف آن درهم می روند پوسته ها نمی گذارند الياف دوباره از هم باز شوند اين بهم پيچيدگی، بافت نا منظمی درست می کند که اگر ترکيبات نمدسازی (مانند خاک نمد) را به آن بيافزايند محکمتر می شود.

کلاردشت ناحیه‌ای در استان مازندران و از توابع شهرستان چالوس است. ۱۷۰ کیلومتر با تهران فاصله دارد. مرکز کلاردشت حسن‌کیف است.

این ناحیه از جنوب به قلۀ تخت سلیمان تا حدود گردنۀ کندوان و از شمال به دریای خزر و شهر تنکابن، از شرق به چالوس، نوشهر و کجور و از غرب به قزوین و الموت محدود است.

از آثاری که در ناحیۀ کلاردشت و تپه های اطراف آن کشف شده معلوم میشود که قسمتی از این منطقه در ادوار باستانی، آباد و دارای ساکنینی بوده است.

کلاردشت دارای آب و هوائی معتدل است. وجود رشته کوه‌های البرز در کناره های دریای خزر موجب متوقف شدن رطوبت در دامنه های آن گردیده و سبب بارش باران فراوان در این ناحیه از شمال کشور می شود. بخشی از این بارندگی‌ها در ارتفاعات کلاردشت منجر به بارش برف میشود و به همین دلیل است که هوای کلاردشت در مقایسه با دیگر مناطق استان مازندران بسیار خنک‌تر و مطبوع‌تر است. جنگل‌های انبوه و سرسبز، رودخانه‌ی سردآبرود، کوه‌های علم کوه و تخت سلیمان در بخش غربی، جنگل‌های عباس آباد در بخش شمالی، جنگل‌های بخش جنوبی، کوههای کم ارتفاع و روستاهای دامنۀ این کوه‌ها در بخش شرقی، از دیگر مشخصه‌های این منطقه است.

جمعیت کل کلاردشت با احتساب مرزن آباد و روستاهای اطرافش در فصل سرما کمتر از ۴۰۰۰۰ نفر است، در حالیکه با آغاز فصل بهار و آمدن مسافران از مرز ۱۲۰۰۰۰ نفر نیز میگذرد.

كلاردشتی‌ها زبانشان لكی، گیلكی و یا فارسی است.

کلاردشت مشتمل بر چندین پارچه آبادی است. برخی از آبادیهای مهم كلاردشت كه بیش از ۱۰۰ خانوار جمعیت دارند عبارتند از:

• حسن كیف
• ولبال
• مكا
• لاهو
• رودبارك
• مجل
• گرك پس
• اجابیت
• طویدره
• مكارود
• كردیچال
• كلمه
• كوه پر
• كلنو
• گویتر
• طبرسو
• پی قله
• بنفشه ده

هشت روستای اول به دلیل امكانات بهتر نسبت به بقیه روستاها، تحت عنوان حوزه شهری بحساب می آیند.

این شهر در زمان دودمان پهلوی ساخته شد و مجهز به یک فرودگاه است. همچنین این شهر دارای بندر نیز می‌‌باشد. نوشهر یکی از زیباترین شهرهای شمالی ایران می‌‌باشد که هر ساله در ایام تعطیلات پذیرای مسافران زیادی از نقاط مختلف ایران می‌‌باشد.از مکانهای دیدنی نوشهر می‌توان به سواحل دریا،روستای ساحلی جنگلی نجارده همراه با امکانات رفاهی واقع در 7 کیلومتری نوشهر با آبشار منحصر به فرد در دل جنگل که یکی از دیدنی ترین آبشارهای ایران می باشد و طول این آبشار به 32 متر می رسد،همچنين در اين روستا دانشگاه منابع طبيعي تهران به پرورش نسل جوان با امكانات مناسب پرداخته است .ضمنا اين روستا به عنوان دومين روستاي اينترنتي ايران لقب گرفته است . مناطق کوهستانی و جنگلی کجور من جمله روستاهای این منطقه همانند بندپی و منطقه معرف ان جنگل نوشهر تپه وروستای یلاقی ان کلیک روستایی در بخش کجور با طبیعت فوق العاده بکر سر سبز دیدنی ونیمور، ناصر آباد(ایواز) پول، میخساز، موزه کندلوس، پارک سیسنگان، باغ نوید، خیابان فرودگاه، پلاژ حسینی، جنگل هملس، اسکله، بندر نوشهر پیست کارکیت و ... اشاره کرد. فرودگاه نوشهر نیز دارای پروازهای هفتگی به تهران و مشهد می‌‌باشد. بندر نوشهر نیز با کشورهای حاشیه دریای خزر ارتباط تجاری مستقیم دارد.

بندر نوشهر دارای سوابق ورزشی مهم در سطح کشور است تیم فوتبال شموشک نوشهر در لیگ برتر ایران سالها بازیکنان مطرحی را معرفی کرده است. بازیکنانی از جمله کاپیتان محسنی، کیانوش رحمتی، بهمن طهماسبی ودر زمینه کشتی قهرمانانی چون مجتبی اسلامی ٫ داوود گیل و حسن رنگرز و ...

دانشگاه علوم و فنون دریایی امام خمینی از مراکز مهم نوشهر است که در طی یک دوره ۴ ساله و با اخذ دانشجو در مقطع دیپلم و با اموزش فشرده ۳ ماه از میان انها دانشجویان انتخاب شده که به مرحله بعدی راه یافته و این دانشجویان برگزیده به عنوان دانشجو سال اول انتخاب می‌شوند. که پس از گذراندن دروس مشترک در رشته‌های ناوبری، مخابرات دریایی، مکانیک، مدیریت و... شروع به تحصیل کرده و پس از چهار سال به درجه ناوبان دومی نایل می‌آیند.

 

رامسَر از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است.

این شهر که پیش از این سخت سر نام داشت، آخرین شهر غرب مازندران است. رامسر از سمت شرق به تنکابن ازغرب به چابکسر (اولین شهر شرق گیلان)، ازجنوب به کوههای البرز و از سمت شمال به دریای مازندران محدود است. آب وهوای رامسر در تابستان گرم و مرطوب و در زمستان سرد است. نزدیکی جنگل و دریا در این شهر زیبایی خاصی به این شهرداده است و این امر موجب جذب مسافر در فصل تابستان و ایام تعطیل می‌شود. رامسر دارای فرودگاه است. مناطق ییلاقی رامسر مانند جواهرده بسیار زیبا و خوش‌آب‌وهوا است. محصولات عمده رامسر برنج و مرکبات و چای است. بهترین مسیر برای مسافرت به رامسر بعد از مسیر هوایی از تهران، مسافرت زمینی از شهرهای کرج-چالوس-تنکابن می باشد.

• جاذبه های گردشگری:

شهرستان رامسر با زيبايي وصف ناپذير درمنتهي‌اليه غربي استان مازندران در دامنه جنگلي و زيباي البرز و سواحل رويايي درياي خزر آرميده و با برخورداري از انوع جاذبه‌هاي گردشگري و امكانات اقامتي، پذيرايي وتفريحي با لقب عروس شهرهاي ايران به عنوان قطب مهم گردشگري در كشور و حتي جهان مطرح است.

وجود قله‌هاي مخروطي شكل با پوشش انبوه گياهان متنوع، باغات مركبات،چاي، مزارع برنج، برخورداري از ساحل زيبا، مناطق ييلاقي خوش آب و هوا، منابع فراوان آبهاي گرم معدني، وجود فرودگاه و هتلهاي قديم و جديد اين شهر را يكي از شهرهاي منحصر به فرد تبديل كرده است. وجود آبهاي گرم معدني در نزديكي ساحل دريا و چند وان و استخر آب گرم معدني در شهرهاي كتالم و سادات شهر, بوستان جنگلي صفارود در ميان دره , روستاي جواهرده در ارتفاع 1800 متري سطح دريا , قله مخروطي شكل ماركو و جداشده از سلسله كوههاي البرز در شرق رامسر , جنگل دالخاني در مسير رامسر به تنكابن , كاخ موزه تماشاگه خزر نزديك هتل بزرگ رامسر و دهها اثر تاريخي و ديدني سبب شده است كه سالانه هزاران مسافر و گردشگر داخلي و خارجي از رامسر عروس شهرهاي ايران ديدن كنند .

• نگاهي به جاذبه‌هاي طبيعي و تاريخی رامسر

رامسر در غرب مازندران با برخورداري از جاذبه‌هاي منحصر به فرد طبيعي و تاريخي يكي از مناطق برتر كشور به لحاظ طبيعت گردي محسوب مي شوند كه سالانه پذيراي بيش از ‪ ۱۰‬ميليون مسافر و گردشگر است. وجود آبشارها، آب هاي سرد و گرم معدني، بوستانهاي جنگلي، غارها، چمشه‌ها، درياچه، يادمان هاي تاريخي، صدها مراكز اقامتي و پذيرايي و تفريحي و به ويژه نزديكي كوه، دريا و جنگل اين منطقه را به عنوان قطب مهم گردشگري در كشور و حتي جهان مطرح كرده است. ‪ آب و هوايي اين منطقه جلگه‌اي معتدل، مرطوب و كوهستاني سرد و نيمه مرطوب است و اقتصادي اين اهالي برپايه كشاورزي، دامداري و صنعت گردشگري استوار مي‌باشد. وجود فرودگاه در شهر رامسر ، و بي‌نظيرترين جنگلهاي كشور و جهان در شهرستان رامسر در غرب مازندران از ديگر ويژگي‌هاي اين منطقه محسوب مي‌شود.

• هتل قديم رامسر

اين هتل با معماري بسيار زيبا در مركز شهر در دامنه كوههاي مشجر و فضاي سبز با محوطه‌سازي چشم نواز واقع شده ودر سال ‪ ۱۳۱۷‬شمسي مورد بهره برداري قرار گرفته است. زيربناي اين هتل حدود پنج هزار متر مربع در سه طبقه به لحاظ نوع معماري ، زيبايي، موقعيت مكاني و تجهيزات يكي از مشهورترين هتل‌هاي خاورميانه به شمار مي‌رود.

• آبهاي گرم معدني

مناطق وسيعي از مركز شهر رامسر ازآبهاي گرم معدني با انواع خواص طبي و درماني برخوردار بوده كه گردشگران زيادي از اين آبها بهره‌مند مي‌شوند. وجود اين آب گرم‌ها در نزديكي ساحل دريا ويژگي منحصر به‌فردي را به رامسر بخشيده است.البته در فاصله پنج كيلومتري جنوب شرقي رامسر در شهرهاي كتالم و سادات محله نيز چند وان و استخر آب گرم معدني وجوددارد كه براي درمان بيماريهاي پوستي، رماتيسم و دردهاي عصبي و عضلاني سودمند است.

• بوستان جنگلي صفارود

مسير دسترسي به اين بوستان از ابتداي جاده جواهرده در ميدان غربي شهر رامسر آغاز و پس از طي ‪ ۹‬كيلومتر و عبور از مسيري زيبا به اين پارك در كنار رود صفارود مي‌رسد. اين بوستان در ميان دره و در پايين جاده قرارگرفته كه پله‌هايي نيز براي ورود به‌آن از جاده ساخته شده‌است و وجود جنگل، رودخانه، آب معدني، آب و هواي مطبوع به اين مكان جلوه خاصي بخشيده است.

• دهستان جواهرده

جواهرده در ‪ ۲۷‬كيلومتري رامسر و در ارتفاع ‪ ۱۸۰۰‬متري از سطح دريا قرار گرفته و مسير دسترسي به جواهرده از منتهي‌اليه غربي شهر رامسر بوده كه با عبور از ميان كوههاي مشجر و در امتداد رودخانه صفارود اين منطقه ييلاقي خودنمايي مي‌كند. روستاي جواهرده درفصل تابستان به لحاظ برخورداري از آب وهواي خنك مورد استقبال گردشگران داخلي و خارجي واقع شده و امكانات اقامتي در اين منطقه براي گردشگران فراهم است. روستاي جواهرده علاوه بر زيباييهاي فراوان طبيعي و دارا بودن چشمه‌سارها از قدمت تاريخي تيز برخوردار بوده كه وجود گورستانهاي گبري در آن گوياي قذمت تاريخي اين مكان است.

• قله ماركوه

قله ماركوه مخروطي شكل، مشجر و جدا شده از سلسه جبال البرز بوده كه در فاصله شش كيلومتري شرق رامسر و سه كيلومتري ساحل دريا و محور ارتباطي تنكابن به رامسر واقع شده است. اين كوه صخره‌اي با وسعت ‪ ۶۰۰‬هزار مترمربع با انواع درختچه‌ها، درختان انجيلي، بلوط، شمشاد و ازگيل پوشيده شده و ارتفاع قله از سطح دريا حدود ‪ ۵۰۰‬متر بوده كه احداث ‪ ۳۴۰‬پله در ضله جنوبي كار صعود را آسان مي‌كند. وجود شهر كتالم، چشم‌اندازهاي زيباي آن به‌دريا، مزارع برنج و باغات چاي و مركبات در شمال قله، تسلط به تپه‌ها و ارتفاعات سرسبز البرز و روستاهاي اطراف و رودخانه نسارود در شرق به اين مكان موقعيتي ويژه بخشيده است. در بلندترين نقطه ماركوه بقاياي يك قلعه برجاي مانده كه احتمالا محيط ديده‌باني حاكمان قديم منطقه بوده است.

• جنگل دالخاني

مسير دسترسي به دالخاني از خروجي شرق شهر رامسر آغاز و پس از طي هفت كيلومتر در مسير آسفالته رامسر به تنكابن به سه‌راهي جنت رودبار مي‌رسد. جنگل دالخاني پس از طي ‪ ۲۳‬كيلومتر درمسير ارتباطي و آسفالته جنت رودبار در كنار جاده قرار داشته كه براي احداث پارك جنگلي در نظر گرفته شده و اكنون نيز به عنوان يك تفرجگاه مهم شهر رامسر مورد استفاده گردشگران قرار مي‌گيرد.

• كاخ موزه (موزه تماشاگه‌خزر)

اين موزه در محل كاخ سلطنتي رامسر و در مجاورت غرب هتل بزرگ قرار داشته كه علاوه بر اشيايي كه به نمايش گذاشته ساختمان كاخ نيز ديدني است. اين بنا در اوايل دوران پهلوي در ميان باغي بزرگ باشيوه معماري اروپايي ساخته شده است، سنگهاي مرمر سفيدرنگ در تزيينات خارج بنا و ستونها ومجسمه حيوانات بكار رفته به اين كاخ جلوه‌اي ويژه بخشيده است. هم‌اكنون آثاري از هنرمندان مشهور ايران و جهان شامل مجسمه‌هاي برنزي و سنگي، تابلوهاي نقاشي و فرش در اين كاخ در معرض ديد عموم مردم قرار دارد.

روستای‌ جواهرده‌ در فاصله‌ ۲۵ کیلومتری‌ رامسر و ‌در ارتفاعات‌ دو هزار متری‌ البرز قرار دارد. این‌ ده‌ ۱۵ هزار نفر جمعیت‌ دارد و مردم‌ به‌ دامداری‌، کشاورزی‌ و باغداری‌ مشغول‌ اند. صنایع‌ دستی‌ این‌ منطقه‌ عبارت‌اند از نمدمالی‌، سفال‌، آهنگری‌ و مسگری‌. رامسر تنها راه‌ ارتباطی‌ جواهر ده‌ است‌ و از طریق‌ کوهستان‌ نیز با قزوین‌ مرتبط‌ است‌.

در مورد نام‌ این‌ روستا عقاید مختلفی‌ وجود دارد، برخی‌ آن‌ را «جورده‌» به‌ معنی‌ ده‌ بالا و مرتفع‌ ترین‌ روستای‌ کوهستان‌ برشمرده‌ اند، عده‌یی‌ دیگر ده‌ را به‌ دلیل‌ به‌ دست‌ آمدن‌ آثار قیمتی‌، طلا و جواهرات‌ «جواهرده‌» می‌نامند. در عین‌ حال‌ به‌ اعتقاد مردمان‌ قدیم‌، در روزگاران‌ گذشته‌ زنی‌ به‌ نام‌ جواهر حاکم‌ این‌ منطقه‌ بوده‌ و جواهرده‌ از نام‌ او برگرفته‌ شده‌ است‌.

امروز آب‌ آشامیدنی‌ منطقه‌ نیز از چشمه‌های‌ متعددی‌ چون‌ «سلیمان‌»، «برشی‌» و «کوه‌ کین‌» تأمین‌ می‌شود که‌ در گذشته‌ افراد خیرخواه‌، آب‌ چشمه‌ها را تا نزدیکی‌ ده‌ هدایت‌ کرده‌ اند. «جواهرده‌» ۱۲ محله‌ قدیمی‌ دارد که‌ «جولاخیل‌» بزرگ‌ ترین‌ محله‌ ده‌ و بعد از آن‌ «اوشیان‌ سر»، «سید محله‌»، «برشی‌ محله‌»، «آموسی‌ خیل‌»، «صیقل‌ محله‌»، «چاک‌ دشت‌»، «سراب‌ یا کربلا بنه‌»، «رمک‌ محله‌»، «تنگدره‌»، «فتوک‌ محله‌» و «کهنه‌ تنگدره‌» «شل محله»از دیگر بخش‌های‌ این‌ ده‌ به‌ شمار می‌روند. در داخل‌ گورهای‌ باستانی‌ جواهرده حفاری‌های‌ غیر مجاز زیادی‌ انجام‌ می‌شود. معروف‌ترین کوه‌های آن عبارت‌اند از سرخ تله (بخش شرقی قله سماموس) واژکٰ سه براره رژه(رجه). مرتفع‌ترین این قلل، قله سرخ تله است. لپاسر با چشمه‌های معروف و درمانی آن و سماموس و مقبره شاه یحیی کیایی بر چکاد قله سماموس که دارای یخچال‌های دایمی است از جاهای دیدنی و جذاب آن است. آثار تاریخی چون مسجد آدینه که گویا معبد و آتشکده‌ای زرشتی بوده و نیز گورهای گبری که در چند جای منطقه پراکنده است از آثار تاریخی آن به شمار می‌‌آید. هر چند مسجد آدینه در سال‌های اخیر به آذرخشی که به درخت زبان گنجشک کنار آن برخورد که طعمه حریق شد ولی مسجد کنونی گویا تمدن گذشته نیز است. در گذشته مراسم گل کاری دختران دوشیزه و چشن‌های همراه آن دیدنی بود و از همه مناطق گیلان برای شرکت در این جشن گرد می‌‌آمده اند. اولین تاریخ بنای مسجد آدینه به حدود هفتصد سال وبتوسط شخصی به نام «شل شریف»برمی گردد که نامبرده از بزرگان جواهرده بوده است وخاندان شل آقاخانی (پورمنصوری)از بازماندگان وی می باشند [1]. جواهرده‌ دارای‌ تقویم‌ گالشی‌ است‌ که‌ از لحاظ‌ فرهنگی‌ بسیار حایز اهمیت‌ است‌ و در این‌ تقویم‌ ماه‌های‌ سال‌ به‌ ترتیب‌ عبارت‌اند از: «اول‌ ماه‌»، «مردال‌ ماه‌»، «ده‌ ماه‌»، «ورفه‌ ماه‌»، «اسفندار ماه‌»، «نوروز ماه‌»، «کرچه‌ ماه‌»، «ارکه‌ ماه‌»، «تیرماه‌»، «سیه‌ ماه‌»، «شرر ماه‌» و «امیرماه‌».

روستای‌ جورده‌ با نام جدید جواهرده در فاصله‌ ۲۵ کیلومتری‌ رامسر و ‌در ارتفاعات‌ دو هزار متری‌ البرز قرار دارد. این‌ ده‌ ۱۵ هزار نفر جمعیت‌ دارد و مردم‌ به‌ دامداری‌، کشاورزی‌ و باغداری‌ مشغول‌ اند. صنایع‌ دستی‌ این‌ منطقه‌ عبارتند از نمدمالی‌، سفال‌، آهنگری‌ و مسگری‌. رامسر تنها راه‌ ارتباطی‌ جواهر ده‌ است‌ و از طریق‌ کوهستان‌ نیز با قزوین‌ مرتبط‌ است‌.

در مورد نام‌ این‌ روستا عقاید مختلفی‌ وجود دارد، در گذشته آن‌ را «جورده‌» به‌ معنی‌ ده‌ بالا در مقابل جیرده یعنی پایین ده چنان که در سفرنامه‌های مختلف حتی سفرنامه ناصرالدین شاه قاجار و رابینو آمده است و این گونه نامگذاری در اشکورات و گیلان و مازنداران متداول است و این روستا را می‌‌توان مرتفع‌ ترین‌ روستای‌ کوهستان‌ در پایین چکاد سماموس برشمرد، عده‌یی‌ دیگر ده‌ را به‌ دلیل‌ به‌ دست‌ آمدن‌ آثار قیمتی‌، طلا و جواهرات‌ «جواهرده‌» می‌نامند. در عین‌ حال‌ به‌ اعتقاد مردمان‌ قدیم‌، در روزگاران‌ گذشته‌ زنی‌ به‌ نام‌ جواهر حاکم‌ این‌ منطقه‌ بوده‌ و جواهرده‌ از نام‌ او برگرفته‌ شده‌ است‌.